Vrijwilligers bij ZEW-Ermelo

1. Inleiding

Een veilige sportomgeving lijkt een vanzelfsprekendheid. Toch wil het ZEW-bestuur preventief een signaal afgeven door het opstellen van een beleidsnotitie rondom de diverse aspecten van sociale veiligheid. ZEW, actief met verschillende zwemdisciplines, tolereert geen seksuele intimidatie en pestgedrag binnen haar verenigingsactiviteiten en als het gaat om de maatschappelijke verantwoording, sluit zij haar ogen ook niet rondom signalering van (kinder-)mishandeling.

2. Uitvoering

Elke sporter die zich als lid van de vereniging ZEW aanmeldt, ontvangt een inschrijfformulier. Hier worden diverse administratieve & financiële zaken afgehandeld. Door ondertekening gaat het lid (of ouders/verzorgers) ook akkoord met de omgangsregels.

Elke vrijwilliger, die binnen ZEW structureel werkzaamheden rondom het zwembad verricht, wordt gevraagd lid te worden. Juridisch van belang, want hierdoor ben je verzekerd tijdens alle activiteiten georganiseerd door of namens de Bond. Met het ondertekenen van het aanmeldingsformulier kunnen we nieuwe leden conformeren aan de omgangsregels, waar onderling respect en sociale veiligheid centrale onderwerpen zijn.

Voor het huidige trainingskader, dat wekelijks activiteiten ondersteunt voor de jeugd tot 18 jaar, zal het traject opgestart worden om te komen tot de “Verklaring Omtrent Gedrag” (VOG). Van nieuw trainingskader wordt verwacht dat zij een sociaal veilige sportomgeving onderschrijven door:

Een kennismakingsgesprek;
Akkoordverklaring (ondertekenen gedragsregels);
Het verstrekken / laten aanvragen van een VOG;
Pestprotocol

2A Kennismakingsgesprek

Met de nieuwe jeugdtrainer zal de verantwoordelijke commissie een gesprek voeren, waar de volgende onderwerpen aan de orde zullen komen

Opleiding / beroep
Gezinssituatie
Ervaring als sporttrainer / werken met kinderen
Waarom is gekozen voor ZEW?
Welk doel wordt nagestreefd in deze kaderrol?
Bespreken veilig sportklimaat / procedure VOG / gedragsregels

2B Akkoordverklaring

Aan het eind van het gesprek zal het inschrijfformulier ingevuld zijn en gewezen worden op de omgangsregels (alle leden) en gedragsregels (vrijwilligers). Hiervoor zal een set met aanvullende verenigingsinfo & procedures (o.a. declaraties, kosten, trainingstijden, etc) verstrekt worden.

2C Aanvraag VOG

De Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is een verklaring van het ministerie van Veiligheid en Justitie waaruit blijkt dat het gedrag uit het verleden van een persoon geen bezwaar oplevert voor het gevraagde doel in casu het werken met minderjarigen bij een sportvereniging. Een Verklaring Omtrent het Gedrag staat ook wel bekend als bewijs van goed gedrag.

Een VOG is één van de maatregelen die een sportvereniging kan nemen om een sociaal veilige sportomgeving na te streven. Door als vereniging een VOG te verlangen van iedereen die in zijn functie in aanraking komt met minderjarigen of andere kwetsbare groepen, laat je zien dat je de veiligheid van je leden serieus neemt. Naast het verkleinen van de kans op seksuele intimidatie binnen de club kan deze maatregel ook zekerheid geven om nieuwe vrijwilligers te screenen alvorens zij een functie bij de sportvereniging kunnen uitoefenen.

De secretaris zal als vertegenwoordiger van het bestuur, alle documentatie rondom VOG verklaringen beheren.

2D – Pestprotocol

Alle sporters moeten zich in de vereniging veilig voelen, zodat zij optimaal kunnen ontwikkelen. Door het zichtbaar maken van regels en afspraken kunnen (moeten) we elkaar aanspreken op elke ongewenste situatie. Door elkaar te steunen en wederzijds respect te tonen, stellen we alle kinderen in de gelegenheid om met veel plezier aan hun sportactiviteiten deel te nemen!

ZEW zal proberen pestproblemen te voorkomen. Los van het feit of pesten wel of niet aan de orde is, moet het onderwerp met de kinderen bespreekbaar worden gemaakt. Dit kan aan de hand van de opgestelde omgangsregels (bijlage 1).

Als pesten optreedt, moeten trainers/coaches dat signaleren en duidelijk stelling nemen. Belangrijk hierbij is dat pesten door alle betrokkenen als probleem moet worden gezien:

gepeste kinderen, pesters en de zwijgende groep;
trainers/coaches;
de ouders/verzorgers.

Wanneer het probleem niet op de juiste wijze wordt aangepakt of de aanpak niet het gewenste resultaat oplevert, dan zal de inschakeling van een vertrouwenspersoon nodig zijn.

De vertrouwenspersoon kan het probleem onderzoeken, deskundigen raadplegen en het bestuur adviseren.

3. Signaleren risico’s

Een veilige sportomgeving is een breed gebied, omdat er ook sportactiviteiten zijn naast de trainingen en wedstrijden binnen ZEW (recreatief zwemmen, waterpolo, synchroonzwemmen). In feite kan elke gelegenheid waarbij volwassenen alleen zijn met minderjarigen als risico aangemerkt worden. Wie – Wat – Waar?

Wie? Alle mensen die direct met minderjarigen te maken hebben:

Trainers / vrijwilligers rondom het bad
Coaches
Begeleiders (bij vervoer)
Verzorgers (bij alle sportactiviteiten)
Personeel van zwemaccommodaties
Passanten, die toegang hebben tot kleedruimten

Wat? Alle sportactiviteiten, waar mensen direct met minderjarigen te maken hebben:

Vervoer naar wedstrijden / evenementen
Demonstraties
Verenigingsactiviteiten (sponsorzwemmen / feesten / vieringen)
Trainingskampen (met of zonder overnachtingen)

Waar? Elke plek waar mensen direct met minderjarigen te maken hebben:

Stel hierbij de volgende vragen: In hoeverre geeft de omgeving een potentiële pleger de gelegenheid die hij of zij nodig heeft? Zijn er veel afgesloten of afgelegen ruimten? Hoe is de accommodatie ingericht? Slapen vrijwilligers wel eens samen met minderjarigen in één ruimte?

Het ZEW-bestuur is zich ervan bewust dat zij als sportvereniging haar beperkingen heeft als het gaat om het signaleren van kindermishandeling. Het herkennen en erkennen van deze signalen kunnen een flinke impact hebben voor alle betrokkenen. In deze situaties zal altijd contact gezocht worden met de vertrouwenspersoon.

4. Evaluatie

Het bestuur rapporteert in de jaarverslagen alle activiteiten rondom de sociale veiligheid. Hoe vaak is een VOG aangevraagd. Hoe vaak er contact is met de vertrouwenspersoon. Hoeveel meldingen zijn er gemaakt. Elke 2 jaar wordt een enquête uitgezet, waarbij de sociale veiligheid wordt gecheckt. Ter bevordering van een veilig sportklimaat wordt nieuw kader bekend gemaakt op de website: voor sporters een stuk basisinformatie, voor het overige kader herkenbaarheid van het VOG-netwerk.

Bijlage 1 – Omgangsregels ZEW leden

Ik accepteer en respecteer de ander zoals hij is en discrimineer niet. Iedereen telt mee binnen de vereniging.
Ik houd rekening met de grenzen die de ander aangeeft.
Ik val de ander niet lastig.
Ik berokken de ander geen schade.
Ik maak op geen enkele wijze misbruik van mijn machtspositie.
Ik scheld niet en maak geen gemene grappen of opmerkingen over anderen.
Ik negeer de ander niet.
Ik doe niet mee aan pesten, uitlachen of roddelen.
Ik vecht niet, ik gebruik geen geweld, ik bedreig de ander niet, ik neem geen wapens mee.
Ik kom niet ongewenst te dichtbij en raak de ander niet tegen zijn of haar wil aan.
Ik geef de ander geen ongewenste seksueel getinte aandacht.
Ik stel geen ongepaste vragen en maak geen ongewenste opmerkingen over iemands persoonlijk leven of uiterlijk.
Als iemand mij hindert of lastigvalt dan vraag ik hem/haar hiermee te stoppen. Als dat niet helpt, vraag ik een ander om hulp.
Ik help anderen om zich ook aan deze afspraken te houden en spreek degene die zich daar niet aan houdt erop aan en meld dit zo nodig bij het bestuur.

Bijlage 2 – Gedragsregels vrijwilligers / kaderleden.

De begeleider moet zorgen voor een omgeving en een sfeer waarbinnen de sporter zich veilig kan voelen.
De begeleider onthoudt zich ervan de sporter te bejegenen op een wijze die de sporter in zijn waardigheid aantast, én verder in het privéleven van de sporter door te dringen dan nodig is in het kader van de sportbeoefening.
De begeleider onthoudt zich van elke vorm van (machts-)misbruik of Seksuele Intimidatie tegenover de sporter.
Seksuele handelingen en seksuele relaties tussen de begeleider en de jeugdige sporter tot zestien jaar zijn onder geen beding geoorloofd en worden beschouwd als seksueel misbruik.
De begeleider mag de sporter niet op een zodanige wijze aanraken dat de sporter en/of de begeleider deze aanraking naar redelijke verwachting als seksueel of erotisch van aard zal ervaren, zoals doorgaans het geval zal zijn bij het doelbewust (doen) aanraken van geslachtsdelen, billen en borsten.
De begeleider onthoudt zich van (verbale) seksueel getinte intimiteiten via welk communicatiemiddel dan ook.
De begeleider zal tijdens trainingen, wedstrijden en reizen gereserveerd en met respect omgaan met de sporter en met de ruimte waarin de sporter zich bevindt, zoals de kleedkamer of de hotelkamer.
De begeleider heeft de plicht – voor zover in zijn vermogen ligt – de sporter te beschermen tegen schade en (machts-)misbruik als gevolg van Seksuele Intimidatie. Daar waar bekend of geregeld is wie de belangen van de (jeugdige) sporter behartigt, is de begeleider verplicht met deze personen of instanties samen te werken, opdat zij hun werk goed kunnen uitoefenen.
De begeleider zal de sporter geen (im-)materiële vergoedingen geven met de kennelijke bedoeling tegenprestaties te vragen. Ook de begeleider aanvaardt geen financiële beloning of geschenken van de sporter die in onevenredige verhouding tot de gebruikelijke dan wel afgesproken honorering staan.
De begeleider zal er actief op toezien dat deze regels worden nageleefd door iedereen die bij de sporter is betrokken. Indien de begeleider gedrag signaleert dat niet in overeenstemming is met deze gedragsregels zal hij de daartoe noodzakelijke actie(s) ondernemen.
In die gevallen waarin de gedragsregels niet (direct) voorzien, ligt het binnen de verantwoordelijkheid van de begeleider in de geest hiervan te handelen.

Bijlage 3 – Pestprotocol

Pesten, wat is dat?

We doen allemaal wel eens iets, al dan niet bewust, wat een ander niet bevalt. Echter, wanneer de ander aangeeft dat dit moet stoppen en je gaat toch door, dan spreken we van pesten.

Het probleem dat pesten heet.

De piek van het pesten ligt tussen 10 en 14 jaar, maar ook in lagere en hogere groepen wordt er gepest. ·
Een pestproject alleen is niet voldoende om een eind te maken aan het pest- probleem. Het is beter om het onderwerp regelmatig aan de orde te laten komen, zodat het ook preventief kan werken.

Hoe willen wij daar mee omgaan?

Het voorbeeld van ouders (thuis) en trainers (badrand) is van groot belang. Er zal minder gepest worden in een klimaat waar duidelijkheid heerst over de omgang met elkaar, waar verschillen worden aanvaard en waar ruzies niet met geweld worden opgelost maar uitgesproken.

Agressief gedrag van coaches / trainers , ouders en de ZEW leden wordt niet geaccepteerd. Trainers / coaches en ouders horen duidelijk stelling te nemen tegen dergelijke gedragingen.

Een effectieve methode om pesten te stoppen of binnen de perken te houden, is het afspreken van regels voor de kinderen.

Signalen van pesterijen kunnen o.a. zijn:

altijd een bijnaam, nooit bij de eigen naam noemen
zogenaamde leuke opmerkingen maken over een teamgenootje
een teamgenootje voortdurend ergens de schuld van geven
beledigen
opmerkingen maken over kleding
isoleren
na de training opwachten, slaan of schoppen
op weg naar huis achterna rijden
naar het huis van het slachtoffer gaan
bezittingen afpakken
schelden of schreeuwen tegen het slachtoffer

Respect naar elkaar / voor elkaar.

Iedereen is welkom bij sportclub ZEW.
Benader de ander zoals je zelf benaderd wil worden.
Vertel het aan de trainer of coach wanneer er iets gebeurt wat jij niet fijn of gevaarlijk vindt.
We noemen elkaar bij de voornaam en gebruiken geen scheldwoorden;
Ben je boos? Probeer er over te praten of ga anders naar de trainer of de coach.
Spullen van een ander kind behandel je met respect.
Kinderen die pesten zitten zelf in de nesten!

Word je gepest of heb je ruzie? Praat er thuis ook over, je moet het niet geheim houden. Is het opgelost? Dan kunnen we vergeven en vergeten.

We luisteren naar elkaar en nemen de ander serieus.

Jij mag er zijn!

Bestuur